نخستین‌ها در دنیای خودروهای دوازده سیلندر؛ از میورا تا اولین شاسی‌بلند V12

پیشرانه V12 دهه‌ها است که نماد قدرت و تجمل در خودروهای مختلف بوده است. در این مقاله، پنج دستاورد تاریخی در توسعهٔ خودروهای مجهز به این پیشرانه را بررسی می‌کنیم.

پیشرانه V12 دهه‌هاست که در انواع خودروها، از خودروهای اسپرت گرفته تا سدان‌ها، شاسی‌بلندها و حتی یک پیکاپ به کار رفته است. این پیشرانه که معمولاً با خودروهای اسپرت گران‌قیمت عجین شده است، ابتدا در اوایل دهه ۱۹۰۰ برای قایق‌های مسابقه‌ای استفاده شد. اولین خودرویی که از پیشرانه V12 بهره برد، یک خودروی مسابقه‌ای سفارشی بود که پاییز ۱۹۱۰ در پیست بروکلندز انگلستان به رقابت پرداخت. چند سال بعد، پیشرانه V12 در خودروهای تولیدی به کار رفت و از آن زمان به نماد عملکرد برتر در صنعت خودرو تبدیل شد.

اولین خودروی تولیدی با پیشرانه V12: پاکارد توئین سیکس

در سال ۱۹۱۴، کادیلاک اولین خودروی تولیدی با پیشرانه V8 را در آمریکا معرفی کرد که این اتفاق، رقیب کادیلاک یعنی پاکارد را به یک قدم فراتر ترغیب کرد. در بهار ۱۹۱۵، پاکارد با معرفی توئین سیکس این کار را انجام داد. این خودرو با چهار سیلندر بیشتر از پیشرانه جدید کادیلاک، نه‌تنها قدرتمندتر بود، بلکه اولین خودروی تولیدی جهان با پیشرانه V12 لقب گرفت. این پیشرانه در ابتدا ۸۸ اسب بخار تولید می‌کرد اما تا سال ۱۹۳۵ به ۱۸۰ اسب بخار رسید. توئین سیکس در دو نسل و سری‌های مختلف با فاصله‌های محوری و بدنه‌های متنوع تولید شد. نسل اول از ۱۹۱۵ تا ۱۹۲۳ و نسل دوم از ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۹ ساخته شد.

اولین خودروی موتور وسط با پیشرانه V12: لامبورگینی میورا

همان‌طور که اشاره شد، پیشرانه V12 به خاطر استفاده در سوپراسپرت‌ها شهرت دارد و یکی از معروف‌ترین آن‌ها لامبورگینی میورا است. میورا که ابتدا در نمایشگاه خودروی ژنو ۱۹۶۶ رونمایی شد، توسط بسیاری به‌عنوان اولین سوپراسپرت تولیدی جهان شناخته می‌شود. میورا که توسط مارچلو گاندینی از برتونه طراحی شد، نه‌تنها اولین خودروی موتور وسط لامبورگینی بود، بلکه اولین خودروی موتور وسط V12 جهان بود که به تولید انبوه رسید. قلب این خودروی نمادین، نسخه ۳.۹ لیتری پیشرانه V12 لامبورگینی بود که در ابتدا ۳۴۵ اسب بخار قدرت داشت، اما در نسخه P400SV سال ۱۹۷۱ به ۳۸۰ اسب بخار رسید. میورا تا سال ۱۹۷۳ در ۷۶۵ دستگاه تولید شد.

اولین سدان تولیدی با پیشرانه V12: جگوار XJ12

احتمالاً میدانید که موتور V12 در سدان‌های زیادی هم استفاده شده اما کمتر کسی اولین سدان تولیدی مجهز به این موتور را به یاد می‌آورد. جگوار در سال ۱۹۶۸ مدل لوکس XJ را به‌عنوان جایگزینی برای سدان‌های قبلی خود معرفی کرد. در ابتدا، XJ تنها با نسخه‌های مختلف پیشرانه شش سیلندر خطی XK جگوار عرضه می‌شد اما این موضوع در سال ۱۹۷۲ تغییر کرد، زمانی که این خودروساز بریتانیایی نسخه‌ای با پرفورمنس بالا را به سری XJ اضافه کرد. این مدل که XJ12 نامیده شد، اولین سدان تولیدی مجهز به پیشرانه V12 بود. پیشرانه آن یک V12 جگوار ۵.۳ لیتری بود که به گیربکس سه سرعته اتوماتیک بورگ-وارنر متصل بود. این پیشرانه ۲۵۰ اسب بخاری، XJ12 را به سرعت نهایی حدود ۲۲۵ کیلومتر بر ساعت می‌رساند که در زمان معرفی، آن را به سریع‌ترین سدان جهان تبدیل کرد. این سدان لوکس تا سال ۱۹۹۲ در سه سری متمایز تولید شد و تا آن زمان، قدرت پیشرانه V12 به ۲۹۵ اسب بخار افزایش یافت.

اولین شاسی‌بلند تولیدی با پیشرانه V12: لامبورگینی LM002

در اواخر دهه ۷۰، لامبورگینی به امید به دست آوردن یک قرارداد نظامی، خودرویی به نام چیتا ساخت. متأسفانه اما این خودروی نظامی مجهز به پیشرانه V8 کرایسلر نتوانست در این رقابت پیروز شود اما به‌جای کنار گذاشتن پروژه، مدیران لامبورگینی ایده‌ای درخشان ارائه کردند. چیتا برای استفاده غیرنظامی بازطراحی شد، به پیشرانه V12 کانتاش مجهز شد و به LM002 تبدیل شد. این خودروی ۴x۴ خشن اما لوکس، به اولین شاسی‌بلند تولیدی مجهز به پیشرانه V12 تبدیل شد. علاوه بر پیشرانه استاندارد ۵.۲ لیتری V12 با ۴۵۰ اسب بخار، LM002 با پیشرانه سفارشی ۷.۲ لیتری دوازده سیلندر L804 لامبورگینی نیز عرضه شد که در اصل برای کاربردهای دریایی طراحی شده بود و تا ۷۲۰ اسب بخار قدرت تولید می‌کرد.

اولین خودروی تولیدی با پیشرانه V12 دیزلی: آئودی Q7

Q7 در پاییز ۲۰۰۵ به‌عنوان اولین شاسی‌بلند تولیدی آئودی معرفی شد. در دهه ۲۰۰۰، آئودی تمام تمرکز خود را روی فناوری دیزل گذاشت و موفق شد سه سال متوالی (۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸) با خودروی مسابقه‌ای دیزلی R10 TDI در مسابقات ۲۴ ساعته لمان پیروز شود. تجربیات به‌دست‌آمده از R10 TDI در توسعه اولین پیشرانه دیزلی V12 آئودی به کار رفت که در سال ۲۰۰۸ در Q7 معرفی شد. این مدل که رسماً آئودی Q7 V12 TDI نامیده شد، اولین و تنها خودروی تولیدی مجهز به پیشرانه دیزلی V12 بود. این پیشرانه ۶ لیتری، ۵۰۰ اسب بخار قدرت و ۱۰۰۰ نیوتن متر گشتاور تولید می‌کرد. Q7 V12 TDI تا پایان سال مدل ۲۰۱۲ تولید شد و عمر آن به دلیل رسوایی دیزل‌گیت کوتاه شد.