اروپا در بن‌بست هیبریدی‌های چینی؛ آیا تعرفه‌های سنگین‌تر در راه است؟

وزارت بازرگانی چین با رد درخواست اعمال محدودیت‌های داوطلبانه بر صادرات خودروهای هیبریدی اعلام کرد که هرگونه راه‌حل برای پایان دادن به اختلافات تجاری در حوزه خودرو میان چین و اتحادیه اروپا، باید کاملاً در چارچوب قوانین سازمان تجارت جهانی (WTO) باشد.

این وزارتخانه روز جمعه (۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶) با انتشار بیانیه‌ای در وب‌سایت رسمی خود، به گزارش اخیر رسانه‌ها واکنش نشان داد. پیش‌تر گزارش شده بود که اتحادیه اروپا از چین خواسته تا به صورت داوطلبانه صادرات خودروهای هیبریدی خود به این بلوک را محدود کند و در غیر این صورت، باید منتظر اعمال تعرفه‌های تنبیهی سنگین‌تری باشد.

سخنگوی وزارت بازرگانی چین در این بیانیه تأکید کرد: «آنچه که “محدودیت‌های داوطلبانه صادرات” خوانده می‌شود، نقض آشکار و جدی قوانین سازمان تجارت جهانی است و کاملاً با اصول بازار و رقابت عادلانه در تضاد است. چین قاطعانه با چنین رویکردی مخالف است.»

وی افزود که هرگونه توافق میان چین و اتحادیه اروپا باید توازنی میان منافع دو طرف ایجاد کند، با قوانین WTO و قوانین داخلی هر دو منطقه سازگار باشد و منافع صنایع هر دو طرف را به طور کامل در نظر بگیرد.

ریشه این اختلاف؛ سیل هیبریدی‌های ارزان‌قیمت در اروپا

این واکنش صریح، نشان‌دهنده عمق اختلافات بر سر تجارت خودروهای هیبریدی است. پس از آنکه اتحادیه اروپا تعرفه‌های سنگینی بر واردات خودروهای تمام‌الکتریکی ساخت چین وضع کرد، اکنون خودروهای هیبریدی به کانون جدید این مناقشات تبدیل شده‌اند.

خودرو چینی

روزنامه فایننشال تایمز در ۱۷ سپتامبر گزارش داد که اتحادیه اروپا در حال فشار آوردن به چین برای اعمال محدودیت‌های صادراتی است. یک مقام ارشد اروپایی به این روزنامه گفته بود که اگر چین نتواند صادرات خود را مهار کند، این بلوک به منظور جلوگیری از «صنعت‌زدایی» در اروپا، دست به اقدام عملی خواهد زد. در واقع، اروپا امیدوار است بتواند با پکن بر سر یک توافق محدودکننده صادرات به تفاهم برسد.

دلیل نگرانی اروپا طبق آمارها

طبق این گزارش، واردات خودروهای هیبریدی اتحادیه اروپا از چین در اکتبر ۲۰۲۴ تنها ۳,۸۰۰ دستگاه بود، اما این رقم در جولای ۲۰۲۶ با یک جهش خیره‌کننده به ۵۰,۰۰۰ دستگاه رسید! نکته نگران‌کننده‌تر برای اروپایی‌ها این است که در همین بازه زمانی، میانگین قیمت این خودروهای وارداتی نیز کاهش یافته است.

سیاست تعرفه‌ای اروپا و تغییر مسیر خودروسازان چینی

در اکتبر ۲۰۲۴، اتحادیه اروپا عوارض جبرانی سنگینی بر واردات خودروهای تمام‌الکتریکی چینی وضع کرد؛ به طوری که در بالاترین سطح، مجموع تعرفه‌ها با احتساب عوارض قبلی به حدود ۴۵ درصد رسید. این در حالی است که خودروهای هیبریدی در حال حاضر تنها مشمول تعرفه استاندارد ۱۰ درصدی هستند.

همین تفاوت فاحش تعرفه‌ای باعث شد تا رشد صادرات خودروهای برقی چینی به اروپا کند شود، اما در مقابل، خودروهای هیبریدی با سرعت زیاد به سمت اروپا سرازیر شوند. در ماه‌های اخیر گزارش‌های متعددی مبنی بر این منتشر شده بود که اروپا در حال بررسی وضع تعرفه‌های اضافی بر هیبریدی‌های چینی است، اما تاکنون هیچ اقدام عملی در این زمینه صورت نگرفته است.

خودرو چینی

به نقل از منابع آگاه در گزارش فایننشال تایمز، اتحادیه اروپا امیدوار است که تهدید به وضع تعرفه و اصرار بر محدودیت‌های داوطلبانه، خودروسازان چینی را وادار کند تا سرمایه‌گذاری مستقیم خود را در خاک اروپا افزایش دهند و یا با تولیدکنندگان بومی این قاره وارد شراکت شوند.

چرا بازار صادرات برای چین تا این حد حیاتی است؟

تشدید این اختلافات تجاری دقیقاً در زمانی رخ می‌دهد که بازارهای خارجی به شریان اصلی حیات و رشد صنعت خودروی چین تبدیل شده‌اند.

بر اساس داده‌های «انجمن خودروسازان چین»، مجموع صادرات خودروی چین در ماه آگوست ۲۰۲۶ با رشد فوق‌العاده ۶۵.۳ درصدی نسبت به سال قبل، به ۱.۰۱ میلیون دستگاه رسیده است.

از این تعداد، صادرات خودروهای مبتنی بر انرژی‌های نو با ثبت رقم ۵۲۶,۰۰۰ دستگاه، رشد ۱۳۰ درصدی را نسبت به سال گذشته تجربه کرده و به تنهایی ۵۲.۱ درصد از کل صادرات خودروی چین در این ماه را به خود اختصاص داده است.

خودرو چینی

اهمیت این بازارهای خارجی زمانی بیشتر درک می‌شود که بدانیم فروش داخلی خودروهای انرژی نو در بازار چین طی همین مدت زمان مشابه با افت ۴.۶ درصدی (نسبت به سال قبل) همراه بوده است. این آمار نشان می‌دهد که دوام و توسعه صنعت خودروهای انرژی نو چین، اکنون بیش از هر زمان دیگری به تقاضای بازارهای خارج از مرزهای این کشور، به ویژه بازارهای ثروتمندی چون اروپا، گره خورده است.